Waarde(n) toevoegen in de landbouw
Niet alleen als leider is het van belang om je waarde(n) te kennen en te uiten, maar ook als bedrijf en als sector is dat van belang. Een bedrijf of sector zonder duidelijke waarde(n) is als een kapotte tractor: de onderdelen zijn aanwezig, maar ze functioneren niet goed samen. Op dit moment mist de agrarische sector deze waarde(n) en kan ze niet goed functioneren.
In de vorige blog beschreef ik hoe je als leider vanuit gezamenlijke waarden de verbinding kan leggen met anderen. Je hoeft het dan niet eens te zijn met elkaar over hoe je aan een thema werkt, als je maar goed aan kan geven waarom je op die manier aan dat thema werkt. Dat zorgt voor onderling begrip, echte verbinding met de ander en helpt om gezamenlijk oplossingen te bedenken in plaats van recht tegenover elkaar te staan.
De agrarische sector voegt veel waarde(n) toe aan de Nederlandse maatschappij. In onze communicatie met anderen focussen we ons met name op de economische waarde en de voedselproductie die we realiseren. Op het gebied van milieu- en sociale waarden worden we juist vaak aangevallen: de sector ‘vervuilt’ , ‘mishandelt dieren’ en/of ‘neemt te veel ruimte in’. Die beeldvorming gaat in tegen waarden die niet alleen de rest van de maatschappij belangrijk vindt, maar wij zelf als agrariërs ook. En precies dáár ligt dus ook de verbinding. Naast de economische waarde(n), voegen we als landbouw nog veel meer waarde(n) toe. Die hoeven we niet uit verdediging te communiceren, omdat we het in de publieke opinie niet goed doen, maar moeten we gaan delen juist vanwege gedeelde belangen.
Wat zijn belangrijke waarden in Nederland? Daar bestaat zelfs een Rijksoverheidsdocument over, en Guido Verboom heeft de tien waarden daaruit geselecteerd: vrijheid, respect, gelijkheid, tolerantie, solidariteit, verantwoordelijkheid, rechtvaardigheid, duurzaamheid, openheid en samenwerking. Dat zijn waarden die we als agrarische sector ook belangrijk vinden. Als we als agrarische ondernemers laten zien dat we vanuit die waarden werken, dan hebben we ook een duidelijkere toegevoegde waarde. Vrijheid is bijvoorbeeld een belangrijke waarde om te kiezen voor voor ondernemerschap in de sector, maar dat komt ook met de verantwoordelijkheid om rekening te houden met het milieu en sociale omstandigheden. En die verantwoordelijkheid willen we als sector nemen, als we daarin ook de vrijheid krijgen.
Ken je waarde(n)
Met de nuchterheid die de meeste mensen in de agrarische sector hebben, lijkt dit verhaal over waarden mogelijk behoorlijk ‘zweverig’. En toch werk ook jij elke dag vanuit je eigen waarden, vaak onbewust. Je staat niet elke dag ’s ochtends vroeg op omdat je het nou eenmaal lekker vindt: het heeft een reden. Soms is die wat weggezakt in de gewoonte van elke dag. Maar pak de chaos die er nu in de agrarische sector heerst als kans om je waarden weer beter te leren kennen. Als jij je waarden kent, kun je die overbrengen op anderen. Zo kan je echte verbindingen leggen met anderen. En zo zetten we samen die tractor van de agrarische sector in elkaar.