Passie
De vakantieperiode is voorbij. Tijd om met nieuwe energie aan de slag te gaan! Op de boerderij blijft de stroom met dagjesmensen en weekendgasten komen, maar de opdrachten voor overheden en bedrijfsleven komen nu ook weer op gang. Waar de opdrachten aan het begin van het jaar vol zitten met nieuwe ideeën, is het werk na de zomer meestal gericht op concretiseren en uitvoeren. Met koffie in de mok en stapels papier op het bureau stroop ik de mouwen op om op verschillende plekken impact te maken. Heerlijk!
Volgens Intermediair hebben twee op de drie mensen stress om weer aan het werk te gaan na de vakantie. De oplossing? Meer zelf kunnen bepalen waar en wanneer je aan het werk gaat: autonomie en flexibiliteit. En dat is ook precies wat de agrarische sector nodig heeft om met de milieudoelen aan de slag te gaan. Waar de gemiddelde werknemer opziet tegen de hele berg emails die na de vakantie doorgenomen moeten worden, ziet de gemiddelde agrariër op tegen de hele stapel administratie die het behalen van milieudoelen met zich meebrengt. Zeker als er steeds meer verantwoordelijkheid en administratieve last neergelegd wordt op individueel bedrijfsniveau. “Doe dan maar generieke normen of maatregelen”, geven diverse agrariërs aan in een peiling van Nieuwe Oogst. Willen we toch naar doelsturing? Dan moeten we zorgen dat het aantrekkelijk wordt door meer autonomie en flexibiliteit aan deze agrariërs te bieden.
Mijn passie ligt in het samen met de agrarische sector milieudoelen te behalen. Dat vraagt om inzet op meerdere sporen. Zeker nu we dit najaar vanuit overheden en bedrijfsleven willen concretiseren en uitvoeren, zullen we daar rekening mee moeten houden. Het Concept 8e Actieprogramma Nitraatrichtlijn van 14 juli 2025 zet in op 2 sporen: generieke maatregelen of doelsturing. Waar het eerste spoor duidelijkheid geeft, zorgt het tweede spoor van doelsturing voor meer autonomie en flexibiliteit. Ondernemende agrariërs zullen hierdoor motivatie krijgen om zelf praktische oplossingen te zoeken om de nitraatnorm te behalen of in ieder geval concrete stappen te zetten.
Het stimuleren van het vakmanschap van agrariërs is een van de mooiste werkzaamheden die je als ambtenaar kan uitoefenen. Samenwerken om doelen te behalen in plaats van wantrouwen en afrekenen geeft zo veel meer voldoening in het werk. En de mogelijkheden worden steeds groter: waar in 2018 Provincie Drenthe begon met een beloningsregeling, zijn nu verschillende provincies bezig met het stimuleren van vakmanschap. Al tien jaar daarvoor begon CONO Kaasmakers met het Caring Dairy programma, waarbij het vakmanschap van de melkveehouder centraal staat. Inmiddels heeft elke Nederlandse zuivelorganisatie een duurzaamheidsprogramma en premieprogramma waarbij duurzame resultaten een extra plus op de melkprijs opleveren. Waar bijvoorbeeld reductie van broeikasgasemissies vanuit de melkveehouderij eerder nog een torenhoge berg was om tegenop te zien, wordt het nu steeds makkelijker doordat er goede plannen en maatregelen zijn die melkveehouders helpen emissies te halveren.
'Ambtenarenangst'
Deze zomer kwam het woord ‘ambtenarenangst’ langs. Ilja Post berichtte in het Algemeen Dagblad over familie Quartel die vanuit de Hoeksche Waard naar Overijssel vertrok vanwege ‘ambtenarenangst’. Daarna volgden meerdere berichten op LinkedIn hierover. Verliezen van vertrouwen in de overheid en zelfs angst voor toenemende regeldruk gaat ons niet helpen om milieudoelen te behalen en het platteland leefbaar te houden. Het wordt tijd voor ‘ambtenarenpassie’ waarbij de nadruk wordt gelegd op autonomie en flexibiliteit om gezamenlijk aan de slag te gaan. Zowel voor ambtenaren als voor agrariërs. Met het najaar voor de boeg waarin concretiseren en uitvoeren centraal staan, roep ik ambtenaren en agrariërs op om aan de hand van de eigen passie aan te geven hoe milieudoelen behaald kunnen worden. Zet dit in een uitvoeringsagenda met afspraken, zodat je weer energie krijgt om als ambtenaar en agrariër na de zomer aan de slag te gaan en de komende jaren vol vertrouwen aan het behalen van de doelen kan werken.